zazaki.net
28 Sibate 2017 Sêşeme
Girdîya Karakteran : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
16 Nîsane 2012 Dişeme 20:08

Nameyê Mehla û Dewanê Depe

Amadekar: Zazakî.Net

Depe (Karakoçan), qezaya Xarpêtî ya. Vakurê rojhelatê Xarpêtî de Xarpêt ra 104 km û Çewlîg ra 46 km dûrî de, sînordaşê Qowancîyan, Çewlîg, Xorxol, Gêxî û Qisle ya. Serra 1936 de nehîyeyê Palî Ohî û Lahan, nehîyeya Gêxî Çan û dewê nê nehîyeyan kerdê pêser, dewa Depe ya Ohî kerda merkez û sey qeza nîyaya ro. 

Na xebate de tena ma nameyê dewanê Depe yê eslî (kurdkî) û yê ke dima ra dewlete nayê pira (tirkî) û lehçeya ke qisey kenê tespît kerdîy. Na xebate de Mesut Firat Yeşîlkayayî hetê ma kerd. Ma ey rê zaf sipas kenê.

Nameyê ke ma cinsîyetê înan, yanî nêrî û makîya înan texmîn kerd, ma bi îşaretê (n) û (m) îşaret kerdî la nameyê ke ma cinsîyetê înan texmîn nêkerd, ma îşaret nêkerdî.

Eke wendoxê ma bala xo bidê lîste ser, kêmanîya ma temam bikerê yan zî xeletîyanê ma rast bikerê, zaf baş beno. Ma nika ra hemîne rê sipas kenê.

Seba tabloyê nameyan bitikne>>>

 

Kela Baxinî

Na xebere 5795 rey wanîyaya
ŞÎROVEYÎ
Hemed
Ahmet
Cok yanlislar... Bir cok Kurmanc köyü zaza-kurmanc olarak gecmistir. Bende birsey belirtmek istiyorum karakocanin alevi köyleri genelde kurmanci konusuyorlar. Tek Akkus köyü alevi zazadir ve Pamuklu köyü alevi zaza-kurmanc karisikdir. Diger alevi köylerin lisani kurmancidir. Mesela Kümbet köyü bir alevi kurmanci köyüdür. Bu köy Izolludur (Murxan kabilesi).
29 Nîsane 2012 Yewşeme 12:46
Hemed
Ahmet
Jü qeletiye esta dewa Akkus zazaki qesey kene. Sare na dewe kureysanliye. Dewa mara Xarigera (Doluca) necdiya
29 Nîsane 2012 Yewşeme 12:33
hemsînor
cîran
seba rexneyêko qijkêk ez zaf sipas kena, raşta zî mi eyb kerdo. ez nuşteyan semedê musayîş û nuştişê ziwanî wanena , in rid ra bala mi ziwan û çekuyan ser de ya, xora in çîyêko hol nîyo, in qayde ez muhtewîyat, ked û zehmetan îhmal kena. qusurê mi ef bikê, hesasîyetê mi zî in o. Wexto ke ez çîyanê in qaydeyan bivînî henî çimê tawa nêvîneno.
Ez bine kewta erey la ez seba xebata şima zaf sipas kena, tebrîk kena. karêko baş o, zehmet o.
Ez wazena yew çime bidî şima:
http://www.google.com.tr/url?sa=t&rct=j&q=abdurrahman%20%C3%B6nen%2C%20co%C4%9Frafya%20%C3%B6%C4%9Fretmeni%2C%2019%20may%C4%B1s%202010%2C%20i%CC%87stanbul..&source=web&cd=1&ved=0CB0QFjAA&url=http%3A%2F%2Fxa.yimg.com%2Fkq%2Fgroups%2F18647608%2F797326592%2Fname%2FK%25C3%25B6yler-A%25C3%2596nen.xls&ei=lEKNT8buG8qP4gT7p6mcDw&usg=AFQjCNGOibXUPjhc3OvGWsMBQ-0bHHE1dg


dosyaya excell a, nameyê heme dewanê tirkîya, dewanê kurdan tede esta, nameyê eslî û bedelîyayeyî pîya dîyayî. Wexto ke şima dosya kerd a, bin de qutîyan de bajar, qeza, nehîya, nameyo verîn… vecîyeno, şima kamcîn qutî sernî dewî goreyê aye rêz benî. Qutîya Bajarî sernê wina hema rehet o. Înşallah kesê ke ina mesela de xebityeni înan rê faydeyê ey beno.
Ez zî ziwano viraşteyî ra hes nikena, hem zerar dano ziwan hem zî wendoxê neweyî wendiş ra fek veradanî. Mi gore ziwan sey yew besteyê muzîkî yo sey yew meqam o ke bi henzar seran de virazîyayo virazîyeno, gureyê sebir o û çi qayde ti nêeşkenî bi keyfê xo yew veng mîyanê yew beste kerî çunke eke ti mîyan kerî o meqam xerepîyeno goşan dejneno ziwan zî o tewir o, her veng her çeku denêbena, sebir lazim o. Ti ecele ra dês ronî ti bin de manenî şîyeno ra keweno to ser, çunke kerrayî cayê xo nîgirewtî, dês ra vecîyê teber, çewt ameyî.
İn sebeb ra ez in hedî hedî şîyayîş ra ina polîtîka ra hes kena, bi çarçewaya umûmî de ez şima de hem fikir a la kekê mi birayê mi ancî zî ez qey “sînordaş”î in vatişan qebul nêkena. Sînordaş bi xo tirkî de zaf nêşuxulîyena nas bîyayîşê ey şinawîyayîş ra nîyo zanayîşê gramerê tirkî ra yo, ma suffîksanê tirkî hewl zanî, ma hayedar î û ma qij-pîl pê qayde qayde çekuyanê neweyan virazenî eke dor ame ziwanê ma, ma “newe” qebul kenî ma “pel” qebul kenî la ma “newepel” qebul nikenî, ma “arwan” “raywan” qebul kenî la ma “temaşawan” qebul nikenî, homay ra verînê ma sey ma nêbî . “hemsînor” zaf çekuyêka eceb xerîb nîya, şar “hem” zî zano “sînor” zî zano û bi hawayê çekuyî ra zî cumleyî ra zî eşkeno mana bikero fam bikero, eke inî zî fam nêkeno wa qet nêweno. Eke ma komel zanî netewe zanî suffîks zanî ma hemsînor zî bizan sebeno.

Biraştî ez debîyaye ya, zereyê mi debîyaye yo, ey to hîra yo, ay ra ma pî nikerd.Ti rehet î. Mîsal ti vanî: “La ez bi xo hetê çekuyanê xerîban ra rehet a. Çunke ez bawer kena ke ziwan esas pê sîstemê xo beno ziwan. Yanî, fîlologî bi xo vanî, beno ke yew ziwan de se ra 95 çekuyê xerîbî estbê. Labelê eke ziwan wayîrê sîstemêkê xasî bo, o ziwan ziwan o.”

Raşta fîlologî îna vanî la kekê mi birayê mi qey tirkî vanî qey erebkî vanî qey farskî, ingilîzkî, aborojînkî vanî, mi ef biker ez uzrê xo wazena qey ziwanê qutîkî zî vanî la qey ziwanê ma nêvanî. Ti ser a 99 pê çekuyanê xas kurkî zî binusî hewna zî ê kewenî o se ra 1 dima. Hetta kewenî çekuyanê kurdkî zî dima, vanî farskîra gerîyaya, xerepnayî kerdî ayê xo. İn zî talehê ma yo. Nuşteyê to de “televîzyon” “silam” ravîyero vanî; heyy! Şima zî îna vanî? Ti vanî qey ma têna vanî, heme dinya nêvana heme bisilmaneyî nêvanî.

O pê ecdadê xo, pê pîlanê xo, pê alimanê xo, xo wesifneno pesneno, sîneyê xo masneno keno pîl, her hew de tirkbîyayîşê înan ano ziwan. Hetta êyê ke tirk nîyê, binê serdestîya osmanîyan de selçuqîyan de ciwîyayî sey in qayde dewletan mîrekîyan de ciwîyayî, mîsal sey mewlana, îbnî sîna, el-cizîrî pêro benî tirk, el-cizîrî beno tirkê artuqîyan. Çew inan rê qal nêkeno, eke yew kurd vajo bedîuzzeman seîdê kurdî, mewlana xalidê kurdî yê şehrezorî o kurd dîn ra vecîyeno beno nejadperest. Eke ti vajî selaheddîn kurdbi , vanî; îna vanî la eslê xo de tirk o, ez nizana kalikê ey kam ca de silam dayo yew tirk…

İn semed ra ez zaf dekerde ya, werrekna ma sîya bibîyene ma sur bibîyene ma fîstan xo ra bidene, yew çîkê ma zî pî nêmanene. Ez rehet nîya, ez çîkê inan nêwazena.

nêy willay wa ganê şima weş bo, şima xebat kenî, ma wendoxî werdoxî semedî yew çîyo qicalek şima rexne kenî, ez uzrê xo wazena, emanetê homayî bê...

________________________________
Bira,
Îtîrazê mi çekuya “hemsînor”î rê çin o. Tabî kî merdim eşkeno herinda “sînordaş” de vajo “hemsînor”.
Seba hesasîyetê to ez zaf sipas kena. Ti rexneyê xo de heqdar î. Rexne bike.
La nê cewabê peyênî de to zaf çî kerdê têmîyan ra! To şerq ra dayo piro xerb de vejîyayê!
To vato ez zaf dekerde ya. Eke rast a, ti dekerde yî, no dekerdişê xo sîstematîze bike.
Bi ziwanê xo babet bi babet binuse.
Mi hîrê-çar serrî verê cû to ra vat binuse. La ti xo nimite verdanî.
Eke ti nênusî, ez nênusî helbet do tirk û ereb û farsî pîlanê ma xo rê bikerê mal.
Meselaya sufîksan de zî, heme çî bi sufîksê “wan/van” nêbeno helbet.
Ma qey dêskarî ra vajîme dêswan? Yan beşdarî ra vajîme beşdarvan?
Bira,
Ti wexto ke nusenî, herfa girde dîqet bike.
Mavîjeme sey “Mewlana” yan “Îbnî Sîna” binuse. Nê nameyê taybet ê. Ganî bi herfa girde dest pê bibê.
Ancî nuqte ra pey, yanî cumle tim bi herfa girde dest pêbena.
Xo teng meke. La ganî ma heme têreyra binusîn, biwanîn, wayîrîya miletê xo bikîn.
Tirk û ereb û farisî xo rê pê miletê xo pesifîyenê, îftîxar kenê, se kenê wa bikê, ti xo rê xizmetê ziwan, kultur, edebîyat û miletê xo bike…

18 Nîsane 2012 Çarşeme 11:09