Gruba Xebata Vateyî

Grûba Xebate Ya Vateyî 

Malmîsanij

 “1996 de ma tayê embazê kirmancê ke Ewropa de manenî, xo kurd zanî û bi kirmanckî (zazakî) zanî, ma amey pêser. Ma 15-20 tenî amey têhet. Ma wareyê kirmanckî de şînî (eşkenî) se bikî, ma naye ser o vindertî. Ma meseleyanê nuştişê kirmanckî ser o munaqeşe kerd.

Semedo ke mîyanê kurdan de mekteb çin bîyo, her kes goreyê şîweya dewa xo nuseno. Ma va ma nê karî bikî bisîstem. Semedê naye ra zî ma qerar da ke ma serre de di rey kom bibî, kombîyayîşan (toplantı) virazî. Ma naye ser o pê kerd. Bi nê kombîyayîşan ma waşt biresê tayê netîceyan.

Kombîyayîşê ma hewt rojî, panc rojî yan zî hîrê rojî ramenî. Xusûsîyetanê muhîmanê na xebata ma ra yew no yo ke kesê ke ameybî pêser, hetê sîyasî ra wayîrê fikranê cîya-cîyayan bî. Grûb û partîyanê cîya-cîyayan ra bî yan zî xoser bî. Xusûsîyetê muşterekê ma no bî: Ma kurd î û kirmanckî (zazakî) qisey kenî. Herçiqas fikrê sîyasî cîya-cîya bibê zî, ziwanî ser o pîyakarkerdişê kurdan çîyêko musbet o. Çunke meseleyê alfabe, ziwanî û rastnuştişî (îmla) muşterek î. Mavajî yew kurd PKK ra zî bibo, Partîya Îslamîya Kurdîstanî ra zî bibo ey rê alfabe û rastnuştişo muşterek lazim o.

Kombîyayîşan de ma çîyanê muhîman ra dest pêkerd. Mavajî ma nê çîyan ser o vindertî û tesbît kerdî:

1)Nameyê lehçeya ma

2)Alfabe (herfi)

3)Nameyê rojan, mewsiman, qitayan, ziwanan, lehçeyan, dînan, mezheban, aşman (mengan), şaristananê (bajaranê) Kurdîstanî, dewletan û paytextanê dinya, heywanan, hacetan (aletler)

4)Zemîrî

5)Edatî

6)Sifetî

7)Karî (fîîlî)

8)Bestoxî (bağlaçlar)

9)Îzafe (tamlama)

10)Hûmarî (sayılar)

11)Kilmnuşteyî (kısaltmalar)

Meseleyê alfabe de ma alfabeya kurdan nêvurînaya (nêbedilnaya). Nê meseleyî de ma nêwaşt ke ma kurdan ra cîya herfan qebûl bikî. Dima ma meseleyê rastnuştişî ser o vindertî. Mavajî çi bi herfa werdî dest pê keno, çi bi herfa girde dest pê keno û çîyê bînî.

Merdim ke wazeno çîyêk binuso, termînolojî lazim o. Ti zanî, şarê ma hîna zaf dewij o, zîret de meşxûl bîyo; nê wareyî de termî (terim) estî. Labelê mavajî termê felsefe, sosyolojî, psîkolojî, îqtîsadî çin î. Ma waşt naye rê çare bivînî. Ma kombîyayîşan de hetanî ewro termê îdarî, sîyasî, edebîyatî, gramerî, perwerdeyî (eğitim), huqûqî, leşkerî (eskerî), anatomî, merdimîye (akrabalık), weşîye (sağlık) û cografya tesbît kerdî. . .”(*)

_______________

(*)Veng û Vate, Weşanxaneyê Vateyî, Îstanbul 2009, r. 25-26

Beşdarê Grûba Xebate Ya Vateyî

Kesê ke nameyê înan cêr ra nusîyayê, heta ewro kombîyayîşanê Gruba Xebate ya Vateyî de ca girewto. Mîyanê parantezan de nameyê şaristanê înan û çend kombîyayîşan de amade bîyê, nuşte yê:

Şukrî Atîk (Gimgim) (1)

Saît Aydogmuş (Pîran) (1)

Osman Aytar (Sêwregi) (2)

Serdar Bedirxan (Pîran) (2)

Yildiray Beyazgul (Gimgim) (6)

Aydin Bîngol (Gimgim) (9)

Munzur Çem (Dêrsim) (17)

Hûmanê Çîyan (Depe) (2)

Memo Darêz (Bongilan) (3)

Haydar Diljen (Sêwregi) (15)

Ehmedê Dirihî (Çewlîg) (2)

Nîhat Elî (Sêwregi) (3)

J. Îhsan Espar (Pîran) (16)

Nevzat Gedîk (Gimgim) (1)

Huseyîn Girmit (Erzingan) (1)

Cemîl Gundogan (Dêrsim) (3)

Lerzan Jandîl (Gimgim) (6)

Wisif Kaymak (Pîran) (11)

Elîf Kiliç (Dêrsim) (2)

Çeko Kocadag (Gimgim) (9)

Huseyîn Kulu (Dêrsim) (8)

Seyîdxan Kurij (Çewlîg) (13)

Roşan Lezgîn (Licê) (2)

M. Malmîsanij (Pîran) (17)

Selîm Mûrat (Pali) (17)

Mehmud Nêşite (Licê) (2)

Hamdî Ozyurt (Gimgim) (4)

Cemal Pîranij (Pîran) (2)

Robîn Rewşen (Licê) (3)

Kamer Soylemez (Dêrsim) (4)

Mehmet Taş (Dêrsim) (11)

Kazim Temurlenk (Dêrsim) (2)

Îshak Tepe (Modan/Motkan) (1)

Harun Turgut (Pali) (3)

Şukrî Urgun (Hêni) (10)

Muzafer Xeylanij (Pali) (2)

Suleyman Yilmaz (Pîran) (2)

Orhan Zoxpayij (Çewlîg) (1)