zazaki.net
22 Êlule 2017 Îne
Girdîya Karakteran : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
26 Hezîrane 2017 Dişeme 13:55

Her çî erjê xwu gore...

Roşan Lezgîn

Ez nêzana eynî çî ameyo her kesî sere de yan tena seba mi winî bi. Verê cû, qijekîya mi de, naşînîya mi de, mi zaf heyran û lalîgan goşdarîya tayê merdimanê xwu ra pîlêr kerdêne. Mi rê qiseykerdişê înan zaf weş ameyêne, mi vatêne qey înan ra biaqilêr kes çin o. Mi vatêne, ya Rebî, çiqas zanaye yê, senî hende çî zanê, çiqas weş vanê...

Labelê zeman ser de şi, her ke çimê mi bineyke bîyî a, popularîteya nê hawa merdiman xwu rê bi xwu bîye vîndî; sey yew balona girde ke hewayê xwu bêveng ver ra şino, pufê xwu şino, nepxê xwu nişeno, tena yew naylono çermiqîyaye meydan de maneno, ê zî winî bî.

Ez xwu rê şaş menda. Mi xwu rê vat, gelo çira verê cû qiseykerdişê înan mi rê hende balkêş, hende cazîb ameyêne, çira nika madeyê mi nêgêno ez goşdarîya yew cumleya înan bikerî?

Mi xwu rê va, belkî derheqê înan de hîsîyatê mi vurîyayo, mi rê sempatîk nînê coka keyfê mi vatişanê înan rê zî nîno. Mi zaf rey tekrar-tekrar goşdarîya înan kerd, mi zor da xwu, mi zaf bi dîqet bala xwu da înan ser, la ney!

Dima mi ferq kerd ke ez qiseykerdişê înan de zanayişêk, marîfetêk yan çîyêko balkêş nêvînena coka qiseykerdiş û vatişê înan mi rê tewş yenê, ez tehemulê goşdarîkerdişî nêkena.

Yeno mi vîr, tîya ra davîst serrî verê cû, mi yew nuştoxe şinasnaybî. O wext rojname de nuştêne, mi uca ra nameyê aye eşnawitbi. Yew kitabê aye newe weşanîyabi, mi girewt wend. Mi çîyêk fam kerd yan nêkerd, ez hende emîn nîya. La mi kitab zaf heyran û lalîgan wend; nuştoxe verê çimê mi de eynî sey yew îlahe ameybî. A vana se ra wetêr esas mi vatêne senî nê çîyan nusena. Bibo nêbo, a însanêka bimbarek a, welî ya.

Ez hende bibîya heyran ke mi tey roportaj bîle kerd. Gama ke mi teyîb de goşdarîya kelîmeyanê aye kerd, mi tek yew veng zî fewt nêkerd, heta mi "iiii"yê ke mabeynê kelîmeyan de vetîbî, ê bîle yew bi yew kaxidî ser o nuştî. Dima hevalanê ke rojname vetêne, înan bi mi yarî kerd, va, to kixîya aye zî nuşta ha!

O wext aye zî zaf mi ra hes kerdêne, çend rojan ra reyêk venga mi dayêne. Ma niştêne ro, suhbet kerdêne. Mi bi heyranî, winî lalîgan, fekakerde goşdarî kerdêne. Aye tim vatêne "Nuştoxîye hende asan a? Ti vanê qey wehyî ya, Cebraîl goşê ma de waneno? Ney!" Mi vatêne, "E, ti yew welî ya, ti nuştoxêka zaf pîl a…"

Dima çend kitabê aye vejîyayî, mi ê zî heme wendî. Çîyo ke mi ewilî ferq kerd eno bi. Kitaban ra cumleyî girewtêne newe ra nuştêne. Hema vajêne ke tim eynî çî bi cumleyanê beriqnayan vatêne û vatêne. Mi reyêk ci ra persa va, çira cumleyê to hende girewte yê, fam nêbenê? Va, edebîyatê mi surrealîst o, her kes ci ra fam nêkeno!…

Epey zeman tey vîyart, mi va, nêbo ke ez neheqîye bikerî. Mi kitabê aye, roportajo ke mi tey kerdbi, newe ra wendî. La ney! Mi rê hende xam-xaşil, hende veng û varit ameyî ke hem guneyê mi bi ame hem guneyê mi bi aye ame. La hîna zaf ez xwu ra hêrs biya ke çira o wext mi rê hende zanaye ameybî.

Reyêk aye yew dosyaya ke çap nêbîbî, winî kaxidî ser o da mi, va, dê hela biwane, ti senî vînenê? Mi dosya wende ke ez çi bivînî! Hende basît, hende pergende, hende absurd, hende kerixnaye ke qet mevajên! Madeyê mi nêgirewt. Mi binê zaf rêzan xêz kerdî û kişte de fikrê xwu nuşt. Mi dosya apey berde da ci, eynî roje de mi rê telefon akerd. Zaf hêrs bibî. Va, ti tena goşdarî bike. Mi zî winî kerd. Va û va û va û va…

Nika ez fam kena, gereka merdim qusurê kesî ci ra nêvajo, eke ti reyêk yew qusurê kesî ci ra vajê, xwu dişmenî û xusûmetî rê amade bike, hema vaje.

Zaf kesî, zaf nuştoxî estê ke zemanêk mi ê zaf pîl dîyêne, zaf zanaye dîyêne. La dima gama ke mi nizdîye ra ewnîya ke ez çi bivînî!...

Nuştoxîye heqîqeten zaf meşaqetin a, hende zî pîroz a.

Ya Rebî, ti yew vateyo ercano şenik, yew cumleya tewşa bêqîymete fekê ma ra nêvejê, ancî, ti yew cumleya sivike, yew cumleya ke aîdê şexsê ma nîya, bi qelema ma nêdê nuştiş. Ti çiyo şeniko tewş giran û biqîymet nîşan nêdê, çîyo girano maqul zî şenik û tewş nîşan nêdê. Her çî erjê xwu gore…

Na xebere 507 rey wanîyaya
ŞÎROVEYÎ
Ez her wext her çî rê amade ya
Roşan Lezgîn
Hay hay, çiman ser…
Neke yew cumleya min a ke tede xeletî esta, şima çi xeletîya mi dî, qet texsîr mekerê.
Xwura hetanî ewro tu kesî mi rê çîyêk nêtemirnayo. Zafê reyan, mi de xeletîyêk nêvînenê, kîseyê xwu ra mi rê xeletîyan îcad kenê! Bi îznê Homayî, tim tede mendê, mîyan ra nêvejyayê...
Ez her hawa rexneyî rê akerde ya, tena wa heqaret, zûrî û îftîra nêbo, bes o.
Linge tehisîyayiş yan linga kesî tehisnayiş baş nîyo. Homa linga merdimê camêrdî nêtehisno, linga mi zî nêtehisneno înşalah.
Sayeyê Homayê xwu de hetanî ewro ez tim sereberz biya, tim bi xwu bawer biya, tîya ra pey zî înşalah Homa mi nêdo şerme.
Eger bi desturê to bo, ez wazena nê çend cumleyanê to rexne bikerî.
To winî nuşto: "La no beynate de ma zî şîmşErANê xo antî ha paBeyê to yê."
Raşta ci winî ya: "No beynate de ma zî şîmşÊrê xo antO, ha paWeyê to yê."
Vateyo îdyomkî de gereka "şimşêr" yew bo, çimkî her kes yew şimşêrê xwu esto. Eke zafî bê zî, cumle transîtîv a; "şimşêrî" halo sade de yê, coka sufîksê halê anteyî "-AN" nêgênê.
Mesela, eke demo nikayên yan demo ameyox bîyêne, raşt a, merdim vano "La no beynate de ma zî şimşêranê xwu ancenê…" Feqet, cumleya to demo vîyarte de ya, yanî "şima şimşêrê xwu antê." Halo vîyarte de, nêbeno ke merdim vajo "ma şimşêranê xwu antê".
Yewna xeletî zî na ya ke "xarkerdiş" hêrîş bi xwu nîyo, yew hawayê hêrîşî yo; hêrîşkerdişêko bi şîdet o.
Û exlaqen çiyêko zaf muhîm; xwu peyê nameyanê sexteyan de nimitiş raşt nîyo! :)
29 Hezîrane 2017 Panşeme 18:24
Mehê Berqê
Mehê Berqê
Ha ha! Mamosta, ti rexne kenê ma zî ê çîyan ferq kenê. La no beynate de ma zî şîmşeranê xo antî ha pabeyê to yê. Dê hela wa linga biresikîyo ( Cumleya ke tede xeletî esta ma bivînî) ma xarê to kenê. Xo bipawe! La ma gereke naye zî vaje ma bê nuşte zî meverdên nuştoxênê
26 Hezîrane 2017 Dişeme 15:22