zazaki.net
20 Temmuze 2018 Îne
Girdîya Karakteran : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
28 Hezîrane 2018 Panşeme 16:40

GEMÊ SAREKI

Nûrî Keleş

Gemê Sareki yew qilê derg yê cêrê dewa ma de, serê rayirê Sîwanî ra dest pêkena şina hetanî nizdîyê dewa Xiraba. Beynateyê Gemê Sareki û dewa ma ra laya Xiraba viyarena. Gemê Sareki de darê mazêrî yê girdî estbî, her dare de qamyonêk kolî estbî. Hende gird bî ke merdim geme de taştereyêk eno sere ra bişîyên hetanî o sere verestîyê daran ver tîjî nêdayên merdimî ro.

Gemê Sareki yê Xiraba bî. Dewleta tirkan qerar dabi ke Gemê Sareki bibirnîyo. Mudirîyetê Ormanî yê tirkan semedê yew sîtarê (1 metre mîkab) kolîyan mîyanê Geme de di kaxidî qîymet dabi piro. La Dara Hênî de çar kaxidî ra roşîyayên. Yanî dewijê ma xapênayên, panc qurişî nêkewtên destê înan la ancî zî ê darê kevnarê girdî pêro birnayî û Gemê Sareki biye keçela kakat-rut û mende. Birnayişê daranê Gema Sareki dima a gema xewfine, a gema muhteşeme, a gema halîngeyê helîyan û tewir bi tewir teyr û turî, a gema warê cuya tebiî û heywananê kovî, a gema war û wargeyê cuya serbest û azade ra çîyêk nêmend.

Gema Sareki wextê herbê Şêx Seîd Efendî de zî eskeranê Şêx Seîd Efendî rê biya war û warge, ê setirnayê. Biya war û wargeyê gelêk hedîseyanê xwuverdayişî ke nênusîyayê coka xebera kesî înan ra çinîk a. Homa zano, eke ziwanê Gemê Sareki bibîyên, do ma rê derheqê tarîxê baw û bawkalanê ma de çi bivatên çi nêvatên. Kam zano, serê sîneyê Gemê Sareki de çi qewimîyayo, se bîyo se nêbîyo…

Gemê Sareki milkê şarê Xiraba bi la wextê birnayişê daranê ci de dewijê ma zî şîyên rojane bi yewmîya xebitîyayên. Ez zî şîyên kolîyan de xebitîyayên.

Kek Evdirehmanî û Mistê ema Lutfîya bi şirîkatî yew xîzar erînabi, pîya bi xîzarê xwu darî birnayên. Datza Elîyê dat Hesenî zî pê xîzarê kek Evdirehmanî înan bi yewmîya kolî birnayên.

Hem birnayişê kolîyan, hem pê qantiran kiriştiş û antiş pêser, bi hesabê sîterî bî. To çend sîter kolî birnayê, kiriştê antê piyeser, to hende heq girewtên.

Mi hem kolî kiriştên antên piyeser hem zî ma kolî bar kerdên kamyonan. Kamyone, Xiraba ra yê Mistefayê Wisifî bî. Mistefayê Wisifî (Mustafa Özdemir) û ê, xalanê babîyê min ê. Keyê xalanê babîyê mi Xiraba de estê, Sîwan de Arêyewo Gor de estê, Hêne de Wezîrî de zî estê.

Şoferê kamyona Mistefayê Wisifî, vistewreyanê ci ra Wezîrî ra Hîlmî (Hilmi Özdemir) bi. Hîlmî mi ra heskerdên, ma kolî bar kerdên kamyone, Hîlmî mi ra vatên “Ez tenya şina Dara Hênî yena, hewîya mi nîna. Ti zî mi dir biyê, ma piya şirê biyê.” Xwura o wext mi zî weniştişê kamyone ra zaf heskerdên. Ma piya şiyên. Hîlmî teyibê kamyone akerdên. Ma Dara Hênî de nano akerde yê firine û engura Nêribî erênayên, werdişê nan û engure yewna tewir weş bi, zewq û sefa bi eynî. Ez vana qey qaso ke mi werdişê nanê firine û engure ra zewq girewtên, belkî qral û padîşahan, şah û şahînşahan qesranê xwu de werdo ke werdên ra hende zewq nêgirewtên. Nano akerde yê firinanê Dara Hênî û engura Nêribî, de tehmê înan hende weş bi ke qet mevajê. Enê zewqî ver de xwu ra weniştişê bi kamyone yewna tewir weş bi.

Hîlmî do bişîyên Hêne. Hayîya babîyê mi ci ra estbî ke do Hîlmî şiyero Hêne. Babîyê mi va “Hîlmî pê kamyone şino Hêne, ti zî Hîlmî dir şo û biye. Ez pere dana Hîlmî, ma rê ardan, şeker, nehayan û mercû biyarên. Ma rê çina lazim o, mi Hîlmî ra vato, ageyrayiş de teftalê ma verê camîyê Mehmûdan de ronê, ti biye keye.”

Çîyê ke ma rê lazim bî, babîyê mi pêro yew kaxid de daybî nuştiş, kaxid da mi û ancî va “Ena lîste bide Hîlmî.”

Ez şiya Mehmûdan, serê cadeyî de paweyê kamyona Hîlmî vinderta. Kamyone ameye. Hîlmî û lajê xal Mistefayê Wisifî Orhan kamyone de bî. Orhan yew-di serrî mi ra pilêr o. Ez zî wenişta kamyone û ma da rayir.

Ma şî resayî dewê Putîyan, Hesê Elê Husî zî ame wenişt kamyone. Hesê Elê Husî zimbêlî verdayên kerdên derg, zimbêlê ci sey qorçê gayî hetê goşanê ey ser biyên derg.

Eno Hesen yew merdimo ecêb bi! Hamnanî şar pê îşligê qolî geyrayên, ancî zî germî ver deyax nêkerdên, tengezar biyên xemêyayên. Labelê Hesê Elê Husî hîrê-çar îşligî pêser o dayên xwu ra, ser de zî êleg, êlegî ser o zî çakêt dayên xwu ra. Tim wina geyrayên.

Ma şî Hêne, dima ma şî Wezîrî. Wezîrî de ma şî keyeyê birayê Hîlmî Salehî de mendî. Ez û Orhan ma vejîyayî verê berî, ma bineyke şî mîyanê qijanê dewe. Mi şerm kerdên la Orhan seke xwu rê dewa xwu de bo, xwura keyeyê xalanê ey bî. Kewtbi yew xalkeynaya xwu dima, aye dir qalî kerdên. Ez zî xwu rê nat û wet geyrayên. Verê Wezîrî de yew çirre, verê çirre de zî yew dole estbî. Vatên awkê a çirre nêweşîya zerikî rê baş a. Kam a awki ra biwero, zerik nêbeno.

Serê cadeyê ke şiyên Wezîrî de, goşeyê kuçeyê ke tadîyayên banê Saleh û Hîlmî înan ser, yew bano beton ra viraştbi la hema temam nêkerdbi. Serbanê ci viraştbi, sîwaxê ci zî qedênabi la hema veng bi. Hîlmî mi ra va “Eno banê xalzayê to Mehmûdê Şikê Wisifî yo.”

Şewa verîne ma keyeyê Salehî de rakewtî. Wextê rakewtişan Hesê Elê Husî îşligê xwu yew bi yew vetî, xwu ver de nayî pêser. Salehî pê Hesî yarî kerd, va “Hesen, ti hende îşligan pêsero danê xwu ra, ti senî tede nefes gênê?” Hesenî zî va “Qirbûn, ez wina musawa.”

Roja diyin ma şî sûkê Hêneyî de geyrayî, ma verê berê yew dikanî de peyaray de roniştî. Ma rê çay ameye, ma çay şimitên, mi dî yew mêrik ame, serê kiftê ci de di hebî xalîyê rindî estbî. Mêrik ame verê ma va “Ez enê her di xalîyan bi se û vîst kaxidî dana, şima xwu rê nêerînenê?” Hîlmî zî yarî kerd va “Ez her di xalîyan rê vîst kaxid dana.” Mêrikî va “Se û des.” Dima va “Se kaxid.” Hîlmî zî va “Vîst!” Yew Hîlmî ra yew mêrikî ra, peynî de mêrikî vat “De vîst kaxid bide, wa xalî to rê bê.” Hîlmî va “Ena kamyonê min a, xalîyan bierze serê kamyone, bê ez peranê to bidî.”

Ez xwu rê winî texmîn kena ke ê mêrikî xalî cayêk ra diznaybî, kam zano, belkî xalîyê camîyan bî. Ez vana gereka ê her di xalî hende ercan nêbîyên.

Şan de ez û Orhan ma şî mehlaya Wezîrîya Cêrîne. Nameyê wayirê keyeyî baş nîno mi vîr, yan Hesen bi yan zî Henîfî bi. Ez a şewe keyê înan de menda. Emkeynaya mi Fatê ema Naze badê cû daye lajê enê keyeyî. Qey xatirê babîyê mi ez keyeyê xalanê babîyê xwu de û Hêne de di rojî xwu rê geyrawa.

Roja hîrêyin, ma şî sûke de kamyone bar kerde û kewtî rayir. Ma şî Mehmûdan de zexîreyê ma verê camî de na ro. Ez şiya dewe, mi xebere da keyê ma. Ma pê qantiran û heran şî teftalê xwu kirişt ard keye. 

            

Na xebere 658 rey wanîyaya
No nuşte hema şîrove nêbîyo.